Lordoza – co to, jakie są jej rodzaje i jak ćwiczyć w zależności od typu lordozy?

O czym się dowiesz?

Częstym problemem, z którym pacjenci przychodzą do gabinetu fizjoterapeutycznego, jest lordoza. Co to takiego? Lordoza to naturalna krzywizna kręgosłupa w odcinku szyjnym i lędźwiowym. Jej obecność jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania układu ruchu, jednak problem pojawia się wtedy, gdy staje się ona nadmiernie pogłębiona lub spłycona. W tym artykule przyjrzymy się temu tematowi bliżej, wyjaśniając m.in., jak rozpoznać nieprawidłowości oraz jak ćwiczyć w zależności od typu lordozy.

Sprawdź teraz Regeneracja po treningu – poznaj 5 skutecznych technik

Podczas treningu czy intensywnego wysiłku fizycznego mięśnie ulegają mikrourazom. Jest to naturalny proces adaptacyjny, który prowadzi do ich wzmocnienia. Choć słowo „mikrourazy” brzmi groźnie, to nie powinny być one powodem do zmartwień...

Jakie są rodzaje lordozy?

Do rodzajów lordozy zaliczamy lordozę szyjną oraz lędźwiową. Może być ona spłycona lub nadmierna.

Nadmierna lordoza lędźwiowa

Nadmierna lordoza lędźwiowa, potocznie nazywana hiperlordozą, charakteryzuje się zwiększonym wygięciem kręgosłupa do przodu, co często idzie w parze z przodopochyleniem miednicy.

W takiej sytuacji zginacze biodra oraz prostowniki grzbietu są nadmiernie napięte, natomiast mięśnie brzucha i pośladków ulegają osłabieniu. To z kolei prowadzi do:

• przeciążeń stawów międzykręgowych,
• bólu dolnego odcinka pleców,
• uczucia sztywności po dłuższym siedzeniu lub staniu.

Spłycona lordoza lędźwiowa

Drugim często spotykanym zaburzeniem jest spłycenie lordozy lędźwiowej, określane jako hipolordoza. W tym przypadku kręgosłup traci swoją naturalną krzywiznę, a odcinek lędźwiowy staje się „płaski”.

Taka sytuacja często występuje u osób:

• długo siedzących,
• z ograniczoną ruchomością miednicy,
• u pacjentów z przewlekłym bólem, którzy podświadomie usztywniają plecy w reakcji obronnej.

Spłycona lordoza zmniejsza zdolność kręgosłupa do amortyzacji, co może prowadzić do przeciążeń krążków międzykręgowych i promieniujących dolegliwości bólowych.

Skąd bierze się lordoza? Przyczyny są następujące

Przyczyny lordozy mają często charakter czynnościowy i są związane ze stylem życia. Zaliczamy do nich:

• długotrwałą pracę siedzącą,
• brak ruchu,
• osłabienie mięśni posturalnych,
• nieprawidłowe wzorce ruchowe,
• złe ustawienie miednicy.

U dzieci i młodzieży znaczenie mogą mieć także szybki wzrost, brak aktywności fizycznej lub nieprawidłowo dobrane obciążenia szkolne. Rzadziej przyczyną są wady strukturalne, urazy czy choroby neurologiczne.

Lordoza – ćwiczenia, które warto wykonywać

Proste ćwiczenia wykonywane w domu, takie jak kontrolowane ruchy miednicy, ćwiczenia stabilizacyjne czy praca nad mobilnością bioder, potrafią przynieść bardzo dobre efekty, o ile są dobrane do konkretnego rodzaju lordozy.

Polecane ćwiczenia przy hiperlordozie

W przypadku nadmiernej lordozy kluczowe znaczenie ma przywrócenie równowagi mięśniowej, czyli rozluźnienie nadmiernie napiętych struktur oraz wzmocnienie mięśni, które nie spełniają swojej stabilizacyjnej funkcji.

W praktyce oznacza to pracę nad elastycznością zginaczy biodra i prostowników grzbietu oraz aktywację mięśni brzucha i pośladków. Ćwiczenia powinny uczyć kontroli ustawienia miednicy i neutralnej pozycji kręgosłupa, a nie jedynie „prostowania pleców na siłę”.

Ćwiczenia przy spłyconej lordozie

Przy spłyconej lordozie strategia postępowania jest inna. Tutaj celem jest bowiem przywrócenie naturalnej krzywizny kręgosłupa i poprawa jego sprężystości. Zbyt agresywne wzmacnianie brzucha czy nadmierne „dociskanie” pleców do podłoża może pogłębiać problem.

W terapii wykorzystuje się:

• ćwiczenia poprawiające ruchomość miednicy, np. koci grzbiet czy mostki,
• ćwiczenia na aktywację prostowników grzbietu w bezpiecznym zakresie, np. bird-dog czy mostki biodrowe,
• naukę płynnych przejść między zgięciem a wyprostem kręgosłupa.

Lordoza – co to, jakie są jej rodzaje i jak ćwiczyć w zależności od typu lordozy? Podsumowanie

Mamy nadzieję, że po przeczytaniu naszego artykułu nie wpiszesz już w wyszukiwarce frazy „lordoza co to”. Wiesz już bowiem, że to nic innego, jak naturalny element budowy kręgosłupa, którego nieprawidłowości wiążą się nie tylko z bólem, ale i ograniczeniami funkcjonalnymi.

Kluczem do skutecznej pracy z lordozą jest indywidualna ocena, zrozumienie rodzaju problemu i odpowiednio dobrane ćwiczenia. Z perspektywy fizjoterapeuty najważniejsze jest przywrócenie równowagi, a nie dążenie do „idealnego” ustawienia kręgosłupa.

Bibliografia

Kwolek A., „Postawa ciała i jej zaburzenia - diagnostyka i postępowanie fizjoterapeutyczne”, 2020. Rehabilitacja Medyczna

Dziak A., „Kręgosłup - biomechanika, obciążenia i profilaktyka bólu”, 2021. Medycyna Sportowa

O’Sullivan P.B., „Classification of lumbopelvic pain disorders – why posture and movement matter”, 2019. Manual Therapy