Czym jest pięta Haglunda i w jaki sposób ją leczyć? Fizjoterapeuta odpowiada

O czym się dowiesz?

Ból w tylnej części pięty, który nasila się przy chodzeniu lub po założeniu butów z twardym zapiętkiem, może wskazywać na piętę Haglunda. To deformacja kostna w tylno-górnej części kości piętowej, która podrażnia ścięgno Achillesa i okoliczne tkanki, powodując stan zapalny oraz przewlekły dyskomfort. W artykule wyjaśniamy, czym dokładnie jest pięta Haglunda, jakie daje objawy i skąd się bierze. Sprawdzisz również, jak wygląda diagnostyka, na czym polega leczenie oraz jakie ćwiczenia i działania profilaktyczne pomagają zmniejszyć ból i zapobiec nawrotom problemu.

Sprawdź teraz Jak działa mata do akupresury?

Masaż akupresurowy od wieków jest stosowany w tradycyjnej medycynie chińskiej. Teraz możesz wykonać go również samodzielnie, sięgając po matę do akupresury. Regularne stosowanie maty pozwoli Ci wyeliminować...

Czym jest pięta Haglunda?

Pięta Haglunda to przeciążeniowa deformacja kości piętowej w miejscu przyczepu ścięgna Achillesa. W praktyce klinicznej określana jest często jako „guz piętowy” lub „pięta biegacza”. Problem polega na tym, że powiększona wyniosłość kostna drażni okoliczne tkanki, w tym kaletkę maziową oraz samo ścięgno Achillesa, co prowadzi do przewlekłego bólu i stanu zapalnego.

Z perspektywy fizjoterapeuty jest to schorzenie przeciążeniowe, które bardzo często wynika z zaburzonej biomechaniki stopy i nieprawidłowo dobranego obuwia.

Pięta Haglunda – objawy

Objawy pięty Haglunda rozwijają się stopniowo. Najczęściej deformacji towarzyszą:

• ból i tkliwość w tylnej części pięty, szczególnie podczas chodzenia, biegania lub noszenia obuwia z twardym zapiętkiem,
• obrzęk, zaczerwienienie oraz uczucie tarcia w okolicy ścięgna Achillesa,
• nasilający się ból o poranku, po wstaniu z łóżka lub po dłuższym okresie bezruchu,
• ograniczenie tolerancji wysiłku oraz dyskomfort nawet podczas zwykłego chodzenia (w bardziej zaawansowanych przypadkach).

Pięta Haglunda – profilaktyka. Na co zwracać uwagę?

Profilaktyka pięty Haglunda polega przede wszystkim na właściwym doborze obuwia oraz kontroli obciążeń treningowych.

W przypadku butów zwróć uwagę, aby nie uciskały tylnej części pięty, a ich zapiętek był stabilny, ale nie twardy. Jeśli zaś chodzi o aktywność fizyczną, unikaj nagłego zwiększania intensywności treningów i wprowadź do swojego planu treningowego ćwiczenia wzmacniające i rozciągające łydkę. Równie istotna jest analiza techniki biegu lub chodu, ponieważ nieprawidłowy wzorzec ruchowy może sprzyjać przeciążeniom.

Czego unikać?

Przede wszystkim nie ignoruj objawów i unikaj kontynuowania intensywnych treningów mimo bólu. Zbyt szybki powrót do pełnych obciążeń może bowiem prowadzić do przewlekłego podrażnienia ścięgna Achillesa i pogłębienia problemu. Nie zaleca się także agresywnego rozciągania w ostrym okresie bólowym oraz samodzielnego stosowania twardych wkładek bez konsultacji ze specjalistą.

Diagnostyka pięty Haglunda

Diagnostyka pięty Haglunda opiera się na wywiadzie, badaniu klinicznym oraz badaniach obrazowych. Podczas badania fizjoterapeuta lub lekarz ocenia bolesność uciskową, zakres ruchu w stawie skokowym oraz napięcie ścięgna Achillesa.

Zdjęcie RTG pozwala potwierdzić obecność wyrośli kostnej, natomiast badanie USG umożliwia ocenę stanu kaletki oraz ścięgna. W niektórych przypadkach wykonuje się rezonans magnetyczny, aby wykluczyć inne patologie.

Pięta Haglunda – leczenie. Co obejmuje?

Leczenie pięty Haglunda w pierwszej kolejności ma charakter zachowawczy. Kluczowe jest:

• zmiana obuwie na takie, które zmniejszy drażnienie tkanek,
• chłodzenie pięty oraz ograniczenie intensywnej aktywności fizycznej,
• stosowanie miękkich zapiętków lub czasowe unikanie butów uciskających tylną część pięty,

Leczenie operacyjne rozważa się dopiero wtedy, gdy terapia zachowawcza nie przynosi poprawy przez kilka miesięcy.

Jak przebiega fizjoterapia pięty Haglunda?

Fizjoterapia to fundament w leczeniu pięty Haglunda. Jej celem jest zmniejszenie napięcia w obrębie ścięgna Achillesa, poprawa biomechaniki stopy oraz odbudowa tolerancji tkanek na obciążenie.

Terapia manualna może obejmować pracę na tkankach miękkich łydki, mobilizacje stawu skokowego oraz techniki poprawiające ślizg powięzi. Bardzo ważne jest również przywrócenie prawidłowej pracy mięśni stopy i kończyny dolnej, ponieważ nadmierne obciążenie ścięgna Achillesa często wynika z zaburzeń w obrębie biodra lub kolana.

Pięta Haglunda – ćwiczenia

Ćwiczenia na piętę Haglunda powinny być dobierane indywidualnie. Fizjoterapeuci zalecają często poniższe 3 typy.

Pierwszym z podstawowych ćwiczeń jest kontrolowane opuszczanie pięty poniżej poziomu stopnia, czyli ekscentryczna praca mięśni łydki. Ćwiczenie to pomaga zwiększyć wytrzymałość ścięgna Achillesa i poprawić jego tolerancję na obciążenie.

Drugim przykładem jest rozciąganie mięśnia brzuchatego i płaszczkowatego łydki w bezpiecznym zakresie, co zmniejsza napięcie działające na przyczep ścięgna. Trzecim elementem może być wzmacnianie mięśni krótkich stopy poprzez ćwiczenia aktywizujące łuk podłużny, co poprawia stabilizację i rozkład sił podczas chodu.

Czym jest pięta Haglunda i w jaki sposób ją leczyć? Podsumowanie

Pięta Haglunda to schorzenie przeciążeniowe, które wymaga kompleksowego podejścia. Podstawą rozpoznania jest badanie kliniczne oraz badania obrazowe, takie jak RTG czy USG. Pozwalają one ocenić zarówno wyrośl kostną, jak i stan okolicznych tkanek. W większości przypadków leczenie ma charakter zachowawczy – polega na odciążeniu pięty, zmianie obuwia oraz ograniczeniu czynników drażniących.

Kluczową rolę w terapii odgrywa fizjoterapia. Odpowiednio dobrane ćwiczenia ekscentryczne, rozciąganie mięśni łydki oraz wzmacnianie mięśni stopy pomagają zmniejszyć napięcie w obrębie ścięgna Achillesa i poprawić biomechanikę chodu.

Bibliografia

Kwolek A., „Fizjoterapia w dolegliwościach stawu skokowego i stopy”, 2021. Rehabilitacja Medyczna

Dziak A., „Przeciążeniowe schorzenia stopy i ścięgna Achillesa”, 2020. Medycyna Sportowa

van Dijk C.N. et al. „Insertional Achilles tendinopathy and Haglund deformity”, 2019. Foot and Ankle Clinics

Maffulli N. et al. „Management of Achilles tendon disorders”, 2018. Journal of Orthopaedic Surgery and Research